16 listopada 2026 r. o godz. 12:00 rozpoczynają się nabory wniosków do programów NOWEFIO (priorytety 2–4) oraz PROO (priorytet 1a). Organizacje pozarządowe mogą ubiegać się o dofinansowanie projektów społecznych, rozwój swojej działalności i wzmocnienie zaplecza organizacyjnego.
Wnioski można składać do 16 grudnia 2026 r. do godz. 12:00. Konkursy dotyczą edycji 2027 i są organizowane przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego.
Przygotowaliśmy praktyczny poradnik dla fundacji, stowarzyszeń, kół gospodyń wiejskich i innych organizacji trzeciego sektora. Wyjaśniamy, kto może otrzymać dotację, jakie obowiązują limity, na co można przeznaczyć pieniądze i jak przygotować wniosek.
1. Czym są NOWEFIO i PROO?
NOWEFIO – Rządowy Program Fundusz Inicjatyw Obywatelskich wspiera projekty zwiększające aktywność społeczną i obywatelską. Chodzi o działania angażujące mieszkańców, rozwijające współpracę i zachęcające do udziału w życiu publicznym.
PROO – Rządowy Program Rozwoju Organizacji Obywatelskich wspiera rozwój samych organizacji. W priorytecie 1a można zaplanować działania wzmacniające zespół, zarządzanie, zaplecze organizacyjne i stabilność finansową, w powiązaniu z działalnością statutową.
Najważniejsza różnica: NOWEFIO koncentruje się na działaniach społecznych i obywatelskich, natomiast PROO pomaga budować silniejsze, stabilniejsze organizacje.
2. Kto może ubiegać się o dotacje?
O dofinansowanie mogą ubiegać się między innymi:
- fundacje;
- stowarzyszenia rejestrowe i zwykłe;
- koła gospodyń wiejskich;
- spółdzielnie socjalne;
- inne podmioty uprawnione zgodnie z regulaminem konkursu.
Czy organizacja musi mieć status OPP?
Nie. Status organizacji pożytku publicznego nie jest wymagany. Konieczne jest jednak spełnienie warunków danego programu, w tym dotyczących daty rejestracji, przychodów i wcześniejszych dotacji.
3. Który priorytet NOWEFIO wybrać?
W konkursie NOWEFIO organizacje mogą składać oferty w ramach trzech priorytetów.
| Priorytet | Jakie działania wspiera? |
|---|---|
| 2 – Organizacje obywatelskie na rzecz dobra wspólnego | Aktywizacja mieszkańców, wolontariat, inicjatywy lokalne i wspólne działania społeczne. |
| 3 – Organizacje obywatelskie w życiu publicznym | Konsultacje społeczne, dialog obywatelski, udział mieszkańców w podejmowaniu decyzji. |
| 4 – Wzmocnienie kompetencji organizacji obywatelskich | Rozwój kompetencji NGO, wsparcie zarządzania, planowania i pozyskiwania finansowania. |
Ważne: priorytet 4 nie służy wyłącznie rozwojowi własnej organizacji. Projekt powinien wspierać także inne organizacje obywatelskie.
4. Ile pieniędzy można otrzymać w NOWEFIO?
W priorytetach 2–4 można ubiegać się o dotację od 100 000 zł do 300 000 zł.
Maksymalna kwota zależy od najwyższego rocznego przychodu organizacji osiągniętego w jednym z trzech ostatnich zamkniętych lat budżetowych.
| Najwyższy roczny przychód | Maksymalna dotacja |
|---|---|
| Powyżej 30 000 zł do 100 000 zł włącznie | 100 000 zł |
| Powyżej 100 000 zł do 150 000 zł włącznie | 200 000 zł |
| Powyżej 150 000 zł | 300 000 zł |
Obowiązują również limity:
- maksymalnie 150 000 zł dotacji rocznie;
- w projektach wieloletnich minimum 50 000 zł dotacji rocznie.
Organizacja ubiegająca się o środki w priorytetach 2–4 musi być zarejestrowana najpóźniej 31 grudnia 2025 r.
5. Ile wynoszą dotacje w PROO 1a?
W PROO 1a przewidziano trzy ścieżki finansowania.
| Ścieżka | Wysokość dotacji | Podstawowe warunki |
|---|---|---|
| 1 | 30 000–50 000 zł | Rejestracja przed 1 listopada 2024 r. |
| 2 | 150 000–300 000 zł | Rejestracja przed 1 listopada 2023 r. i roczny przychód minimum 150 000 zł. |
| 3 | 300 000–500 000 zł | Rejestracja przed 1 listopada 2023 r. i roczny przychód minimum 500 000 zł. |
W ścieżkach 2 i 3 wymagany poziom przychodów trzeba osiągnąć w przynajmniej jednym z trzech ostatnich zamkniętych lat budżetowych.
Obowiązują również roczne limity dotacji:
- ścieżka 2: od 50 000 zł do 100 000 zł rocznie;
- ścieżka 3: od 100 000 zł do 200 000 zł rocznie.
W ścieżce 3 organizacja musi dodatkowo posiadać działającą stronę internetową, na której publikuje sprawozdania finansowe za co najmniej dwa ostatnie zamknięte lata budżetowe.
6. Czy każda organizacja spełniająca warunki przychodowe może otrzymać dotację?
Nie. Samo spełnienie warunków dotyczących przychodów i daty rejestracji nie gwarantuje możliwości udziału ani otrzymania dofinansowania.
Trzeba sprawdzić również:
- wyłączenia związane z nierozliczonymi dotacjami;
- ograniczenia dotyczące projektów realizowanych z wcześniejszych edycji;
- pozostałe warunki formalne właściwego konkursu.
W PROO 1a nie mogą uczestniczyć podmioty, których przychód przekroczył 10 mln zł w którymkolwiek z trzech ostatnich zamkniętych lat budżetowych.
7. Na co można przeznaczyć pieniądze?
To zależy od programu i celu projektu.
Przykładowe działania w NOWEFIO:
- organizowanie zajęć i spotkań dla mieszkańców;
- rozwijanie wolontariatu;
- wspieranie lokalnych inicjatyw;
- wynajem sal i zakup materiałów do realizacji działań;
- wynagrodzenia osób prowadzących zaplanowane działania.
Przykładowe działania w PROO 1a:
- rozwój kompetencji zespołu;
- usprawnienie zarządzania organizacją;
- zakup uzasadnionego wyposażenia;
- opracowanie strategii rozwoju;
- rozwijanie sposobów pozyskiwania darczyńców i finansowania.
Każdy wydatek musi być uzasadniony i zgodny z regulaminem. NOWEFIO wyklucza wydatki majątkowe, natomiast w PROO 1a projekt musi łączyć rozwój organizacji z działaniami statutowymi.
Praktyczny przykład
Stowarzyszenie działające na rzecz seniorów chce zwiększyć ich aktywność społeczną.
W NOWEFIO może zaplanować projekt, w którym seniorzy przygotowują i realizują własne inicjatywy sąsiedzkie.
W PROO może natomiast zaplanować rozwój organizacji, usprawnienie pracy zespołu i stworzenie systemu pozyskiwania stałych darczyńców, a także działania statutowe.
8. Czy trzeba mieć wkład własny?
NOWEFIO: wkład własny finansowy nie jest wymagany.
PROO 1a: wkład własny jest wymagany w przypadku wydatków inwestycyjnych i wynosi minimum 10% wartości takiego wydatku.
Przed przygotowaniem budżetu należy sprawdzić, czy planowany wydatek jest kwalifikowalny oraz czy regulamin przewiduje dodatkowe ograniczenia.
9. Kiedy można realizować projekty?
Terminy zależą od programu i wybranego priorytetu lub ścieżki.
| Program | Okres realizacji |
|---|---|
| NOWEFIO 2–3 | Od 1 kwietnia 2027 r. do 31 grudnia 2029 r. Projekt musi rozpocząć się w 2027 r. i trwać minimum sześć miesięcy. |
| NOWEFIO 4 | Od 1 kwietnia 2027 r. do 31 grudnia 2029 r. Zakończenie nie wcześniej niż 30 czerwca 2029 r. |
| PROO 1a – ścieżka 1 | Od kwietnia do grudnia 2027 r. Rozpoczęcie najpóźniej 1 czerwca 2027 r. |
| PROO 1a – ścieżki 2–3 | Rozpoczęcie między czerwcem a grudniem 2027 r., zakończenie między 30 czerwca a 31 grudnia 2029 r. |
W projektach wieloletnich trzeba dodatkowo uwzględnić wymagania dotyczące czasu zakończenia zadania w ostatnim roku realizacji.
10. Od czego zacząć przygotowanie wniosku?
Przed rozpoczęciem pracy warto zebrać podstawowe informacje o organizacji i planowanym projekcie.
Przygotuj:
- aktualny statut i dane rejestrowe organizacji;
- datę rejestracji oraz przychody z ostatnich lat;
- opis problemu, który chcesz rozwiązać;
- listę planowanych działań;
- harmonogram i podział odpowiedzialności;
- wstępny budżet;
- opis zakładanych rezultatów i sposobu ich pomiaru.
Najpierw określ, co ma się zmienić dzięki dotacji. Dopiero później planuj wydatki.
Kupowanie wyposażenia, organizowanie szkoleń czy zatrudnianie specjalistów powinno wynikać z rzeczywistych potrzeb projektu.
11. Jak opisać pomysł na projekt?
Dobry opis projektu powinien odpowiadać na pięć podstawowych pytań:
- Komu chcemy pomóc?
- Jaki problem chcemy rozwiązać?
- Co konkretnie zrobimy?
- Ile to będzie kosztować?
- Jakie efekty chcemy osiągnąć?
Przykład opisu projektu:
„Przygotujemy 20 mieszkańców do prowadzenia inicjatyw sąsiedzkich. Następnie wesprzemy ich w organizacji czterech wspólnych działań, które zwiększą zaangażowanie społeczności lokalnej”.
Do takiego opisu należy dodać uzasadnienie potrzeby realizacji projektu, źródła informacji o problemie oraz sposób pomiaru rezultatów.
Unikaj ogólnych deklaracji, takich jak „zwiększymy świadomość społeczną”, bez wskazania konkretnych działań i mierzalnych efektów.
12. Czy w PROO trzeba przygotować strategię rozwoju organizacji?
Tak. W ścieżkach 2 i 3 PROO 1a należy zaplanować opracowanie lub aktualizację strategii rozwoju organizacji.
Strategia musi:
- zostać przyjęta uchwałą zarządu przed zakończeniem zadania;
- obejmować okres realizacji projektu;
- uwzględniać co najmniej jeden rok po zakończeniu zadania.
W ścieżce 3 obowiązkowy jest również audyt zewnętrzny zadania.
Warto uwzględnić te działania już na etapie przygotowania harmonogramu i budżetu.
13. Gdzie składa się wnioski i ile można ich złożyć?
Wnioski składa się elektronicznie przez System Obsługi Dotacji Narodowego Instytutu Wolności.
Aby złożyć wniosek:
- Zarejestruj konto i przygotuj profil organizacji.
- Wybierz odpowiedni konkurs.
- Wypełnij formularz.
- Sprawdź dane, budżet i wymagane oświadczenia.
- Wyślij wniosek w systemie.
Uwaga: zapisanie wersji roboczej nie oznacza skutecznego złożenia wniosku.
W edycji 2027 organizacja może złożyć:
- jedną ofertę w konkursie NOWEFIO obejmującym priorytety 2–4;
- jeden wniosek w PROO 1a.
W NOWEFIO możliwe jest również osobne złożenie oferty w priorytecie 1, na zasadach właściwych dla tego konkursu.
14. Co należy robić po otrzymaniu dotacji?
Przyznanie dofinansowania oznacza również obowiązek prawidłowej realizacji i rozliczenia projektu.
Od początku należy:
- prowadzić dokumentację działań;
- przechowywać faktury, umowy i pozostałe dowody poniesienia wydatków;
- dokumentować osiąganie zaplanowanych rezultatów;
- kontrolować wykonanie budżetu;
- monitorować terminy i obowiązki sprawozdawcze;
- przestrzegać zasad dotyczących zakupów i informowania o finansowaniu.
Przydatne mogą być listy uczestników, ankiety, zdjęcia z działań, raporty i przygotowane materiały.
Dobre rozliczenie projektu zaczyna się już na etapie przygotowania wniosku. Dlatego warto od razu ustalić, kto odpowiada za dokumentację, finanse i monitorowanie rezultatów.
15. Gdzie znaleźć regulaminy i dodatkowe wyjaśnienia?
Narodowy Instytut Wolności udostępnia dokumentację konkursową oraz organizuje spotkania informacyjne.
W listopadzie 2026 r. zaplanowano dwa webinaria:
- 17 listopada, godz. 12:00 – PROO 1a;
- 18 listopada, godz. 12:00 – NOWEFIO, priorytety 2–4.
Nagrania spotkań mają być dostępne również po ich zakończeniu.
Oficjalne informacje i dokumenty:
- NOWEFIO – nabór wniosków i regulamin
- PROO 1a – nabór wniosków i regulamin
- System Obsługi Dotacji NIW
Przed złożeniem wniosku należy zapoznać się z aktualnym regulaminem właściwego konkursu.
Podsumowanie – NOWEFIO czy PROO?
Oba programy wspierają trzeci sektor, ale służą nieco innym celom.
NOWEFIO warto rozważyć, gdy organizacja chce angażować mieszkańców, rozwijać wolontariat, realizować inicjatywy obywatelskie lub wspierać aktywność lokalnych społeczności.
PROO 1a jest przeznaczone dla organizacji, które chcą wzmocnić swoją działalność, rozwijać kompetencje zespołu, poprawić zarządzanie i budować stabilniejsze podstawy finansowe.
Przed wyborem programu trzeba sprawdzić warunki uczestnictwa, dostępne kwoty oraz zgodność planowanych działań z celami konkursu.
Najważniejsze jest nie samo pozyskanie dotacji, ale przygotowanie projektu odpowiadającego na rzeczywiste potrzeby organizacji i jej otoczenia.
Artykuł ma charakter informacyjny. Przed złożeniem wniosku należy sprawdzić szczegółowe warunki w regulaminie konkretnego konkursu oraz aktualne komunikaty Narodowego Instytutu Wolności.